Test & Measurement, Education & Training & 3D Printers

Quy trình thử uốn thép theo tiêu chuẩn TCVN 197

Quy trình thử uốn thép được tiến hành với các mẫu thử có mặt cắt hình chữ nhật, hình tròn hay hình đa giác, không thay đổi trên chiều dài của mẫu.

Thử uốn thép thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 197 (ISO 7438 -2005), dùng để xác định khả năng biến dạng dẻo của vật liệu kim loại bằng phương pháp thử uốn. Tiêu chuẩn này áp dụng cho mẫu thí nghiệm lấy ra từ một phần của sản phẩm, không áp dụng cho sản phẩm hay vật liệu như: ống nguyên (chưa cắt), ống hàn, tấm mỏng,… Các loại ống này sử dụng tiêu chuẩn riêng.

Lưu ý khi lựa chọn mẫu thử:

– Hình dạng và kích thước mẫu thử phụ thuộc vào vật liệu:

  • Nếu vật liệu là thép tấm, thép hình các loại, thép đai có bề rộng bằng hoặc lớn hơn 100mm (mặt cắt chữ nhật) thì bề dày của mẫu thử bằng bề dày vật liệu, bề rộng mẫu thử trong khoảng 25 -50 mm, với sai số là ±5mm
  • Nếu vật liệu là thép đai có bề rộng bé hơn 100mm, thép thỏi (hình tròn, hình vuông), mặt cắt ngang của mẫu thử là mặt cắt ngang của vật liệu, chiều dài mẫu thử căn cứ vào kích thước các gối uốn.
  • Nếu tấm thép, thép cán có bề dày lớn hơn 25 mm thì bề dày mẫu thử lấy 25mm. Khi cắt gọt, chỉ gia công một mặt, mặt còn lại không gia công là mặt của mẫu khi thử, bề rộng 25 -50 mm.
  • Trường hợp là thép thỏi (mặt cắt tròn) có đường kính không vượt quá 50mm, nếu vật có kích thước lớn hơn quy định trên thì cần phải tiện bớt để đường kính có kích thước từ 25- 50mm.
  • Những mẫu thử bán thành phẩm hay mẫu rèn, nếu không có quy định riêng thì bề dày mẫu lấy 20mm, sai số ±5mm.

Có thể dùng bất kỳ phương pháp nào để lấy vật liệu làm mẫu thử nhưng phải đảm bảo 1/3 chiều dài mẫu thử ở đoạn giữa không được có vết gia công do chạm, đục, vết lõm do búa tạo nên. Nếu mẫu thử cong phải nắn thẳng ở nhiệt độ bình thường, lực tác dụng khi nắn phải là lực tĩnh.

Phương pháp thử uốn thép được chia thành 3 loại:

  • Góc uốn đạt đến góc ∝ quy định
  • Uốn tới khi 2 cạnh của mẫu thử song song với nhau
  • Uốn tới khi 2 cạnh của mẫu tiếp xúc với nhau

Căn cứ theo yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm chọn một trong các phương pháp trên.

Mẫu thử uốn được đặt trên 2 gối tựa, nhờ gối uốn giữa mà mẫu thử được uốn cong ở phần giữa. Khoảng cách giữa gối tựa và đường kính của gối uốn được quy định theo các điều kiện kỹ thuật riêng. Bề rộng của gối tựa và gối uốn phải lớn hơn bề rộng của mẫu thử.

Cho phép uốn trên các rãnh hình chữ V có góc của mặt phẳng rãnh là 60° ± 10º, chiều rộng của miệng rãnh không nhỏ hơn 125mm. Bề rộng của rãnh cần lớn hơn bề rộng của mẫu thử.

Nếu khi  uốn  các gối hay trên rãnh góc uốn chưa đạt đến góc quy định thì có thể uốn trực tiếp lên hai đầu mẫu thử. Nếu muốn bán kính của góc đạt tới một vị trí nào đó thì có thể dùng tấm đệm giữa hai cạnh của mẫu thử.

Nếu mẫu thử cần uốn tới khi 2 cạnh tiếp xúc nhau thì không cần dùng tấm đệm giữa mà nên tiếp tục uốn cho đến khi 2 cạnh tiếp xúc nhau.

Kết quả sau thử nghiệm

Sau khi góc uốn đã đạt đến góc quy định, tiến hành kiểm tra phía ngoài (phía chịu biến dạng kéo) và mặt bên. Nếu không có hiện tượng rạn nứt hoặc vẩy bong thì mẫu thử đạt yêu cầu. Còn nếu mẫu thử bị rạn nứt trước khi đạt đến góc quy định thì mẫu không không đạt yêu cầu và cần ghi lấy góc uốn mẫu thử bị nứt.

Thử uốn được thực hiện trên dòng máy kéo nén vạn năng, máy kiểm tra sức bền vật liệu.

This post is also available in: enEnglish

Chia sẻ bài đăng này
  , ,